Archiwum Wystaw

Dali w Myślenicach

„Malarstwo to tylko maleńka cząstka mojego geniuszu” - nieskromnie pisał o sobie Salvador Dali. Z wiekiem ta bufonada stała się świetną reklamą. Swoje pomysły Dali realizował albo na płótnie, albo w życiu.
Płótna hiszpańskiego twórcy charakteryzuje drobiazgowe dopracowanie szczegółu z irracjonalnym, nasuwajacym skojarzenie z halucynacjami obrazowaniem. Sam Dali określał je, jako „... ręcznie malowane fotografie snów”.
Poza malarstwem artysta spełniał się też w innych dziedzinach sztuki – jako grafik, ilustrator, pisarz, tworzył scenariusze do filmów, np.”Pies andaluzyjski”, współpracował też z Waltem Disneyem.
Salvador Dali / 1904 – 1989 / - to najsłynniejsza i najbarwniejsza postać wśród surrealistów. Pozostawił olbrzymi dorobek artystyczny.

Kolekcję grafik SALVADORA DALI - wykonanych techniką drzeworytu można oglądać od 9 maja w Muzeum Regionalnym w Myślenicach. Ekspozycja prezentowana będzie w „Domu Greckim” do 25 czerwca b.r.
Na wystawę składa się kompletny cykl 100 oryginalnych drzeworytów, ilustrujących „Boską Komedię” Dantego Alhigieri.

Jak powstał ten cykl?
Otóż Salvador Dali - otrzymał w 1950 roku od włoskiego rządu zlecenie zilustrowania ekskluzywnego wydania „Boskiej Komedii” z okazji siedemsetnych urodzin Dantego.
W latach 1951-52 wykonał on 100 ilustracji, z których każda odpowiada jednej pieśni utworu Dantego: jedna pieśń wstępna i po 33 kompozycje ilustrujące: Piekło (Inferno), Czyściec (Purgatorio) i Raj (Paradiso). Ilustracje te odzwierciedlają w pełni siłę twórczą Daliego, ale także świadczą o Jego staranności i sumienności jako genialnego ilustratora. Przy ich tworzeniu Dali współpracował z dwoma – uznanymi za jednych z najlepszych w świecie – drzeworytnikami – Raymondem Jacquetem i Jeanem Taricco.
Ilustracje do poematu Dantego warsztatowo polegają na „przeniesieniu” akwareli w technikę drzeworytu. Aby uzyskać tak bogate niuanse barw charakteryzujace ten wspaniały cykl, potrzeba było nader skomplikowanych dekompozycji. Każdy kolor oznaczał osobny proces druku, a za tym osobną drewnianą matrycę. Do wykonania drewnianych „klocków” został użyty bukszpan, ponieważ struktura tego drewna i przede wszystkim jego twardość okazały się najodpowiedniejszym materiałem do oddania zróżnicowanego charakteru akwareli. Dali wspólnie z Jacquetem i Tarrico – stworzył ponad 3500 matryc. Do wydrukowania jednego drzeworytu potrzeba było miedzy 30 a 40 osobnych matryc. Wykorzystano wszelkie artystyczne możliwosci na jakie pozwala technika drzeworytu, aby oddać całą siłę twórczą wyobrażeń artysty. Dlatego „Boska Komedia” w interpretacji Salvadora Dali – jest uznawana za jedno z najznakomitszych dzieł ilustratorskich tego artysty.
Wyjątkowo ciekawym suplementem do wystawy jest jedna z bardzo rzadkich dekompozycji, czyli egzemplarz jednej grafiki rozłożony na poszczególne warstwy koloru.
Pozwala ona na nader ciekawy wgląd w proces twórczy, dzięki czemu odwiedzajacy mają możliwość prześledzenia etapów powstawania tych wybitnych ksylografii. Dzięki zaprezentowanej dekompozycji, wystawa zyskuje istotny aspekt edukacyjny.

„Boska Komedia” Dantego Alighieri
„Boska Komedia” Dantego Alighieri pochodząca z 1321 roku jest jednym z najsłynniejszych arcydzieł światowej poezji. Treścią tego wielkiego poematu jest zawierająca pełnię niezwykłej wyobraźni wizja wędrówki autora przez trzy „królestwa” zaświatów: Piekło, Czyściec i Raj.
Dante - roztaczając wizję pośmiertnego życia - zamierzał wstrząsnąć sumieniami grzeszników i wpłynąć na podniesienie upadającej moralności społeczeństwa.
Autor z pasją piętnuje zło, występuje w obronie krzywdzonych, przejawia humanistyczną wiarę w człowieka i troskę o jego ludzkie potrzeby oraz prawo do szczęścia.
Dzieło to jest fascynującym przedstawieniem dążenia człowieka ku Bogu, ukazującym wznoszenie się z upadku i grzechu przez poznanie swoich win i pokutę ku zbawieniu.
Potęga fantazji, barwność i plastyka wyobraźni, rozległa skala motywów twórczych oraz genialny warsztat poetycki twórcy zapewniają utworowi przodujące miejsce w literaturze światowej, czyniąc z "Boskiej Komedii" dzieło ponadczasowe, z niesłabnącą siłą zachwycające poetyckim czarem.
„Niejedna ćma krążyła wokół tego płomienia” - obok Biblii, poemat Dantego to prawdopodobnie najczęściej tłumaczone i komentowane dzieło literackie świata. Przez setki lat powstały całe biblioteki komentarzy, opisów i interpretacji. Fenomen „Komedii” jest tym bardziej zaskakujący, że Dante należy do najmniej przystępnych pisarzy literatury światowej. Autor oczekuje od odbiorców znajomości Biblii, mitologii, teologii scholastycznej, historii Florencji i powiązań politycznych. Sam autor radzi nie zaprawionym w bojach czytania przerwać lekturę na początku drugiej pieśni raju rozbudzając tym jednocześnie ciekawość czytelnika. „Wracajcie sobie do waszego brzegu, ani puszczajcie się na wielkie morze, bo zginie, który nie dotrwa szeregu”.
Poemat ten, to Uniwersum składające się ze 100 piesni i 14.233 wersów, tak alegoryczne, że w swojej pełni nie do jednoznacznego odszyfrowania i wyjaśnienia.

Dali, tak jak Dante, nie kryje swoich uczuć i wybucha w płomiennej obronie swoich poglądów i myśli, również wybucha i odsłania swe najgłębsze fobie i uczucia. Obaj autorzy są tytanami uczuć i wyraźnie widać to w ich dziełach. Oglądając przedstawione na wystawie grafiki, warto mieć świadomość, że sam artysta powiedział kiedyś o sobie: „Wiem co jem, ale nie mam pojęcia co czynię”.

Dzieła Salvadora Dali prezentowane w myślenickim „Domu Greckim” pochodzące ze zbiorów prywatnych marszanda Jakuba Lepa pokazywane są od kilku lat w wielu miastach w Polsce i za granicą. Ze względu na wysoki poziom artystyczny cieszą się ogromną popularnością wśród miłośników sztuki.

oprac. Bożena Kobiałka